Quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn cần thực hiện đúng ngay từ đầu

Trong nhiều dự án xây dựng, quan trắc lún nghiêng thường chỉ được nhắc đến khi công trình đã xuất hiện
những dấu hiệu bất thường như nứt tường, nghiêng cột hoặc lún nền.
Khi đó, việc quan trắc chủ yếu mang tính xác nhận hiện trạng,
không còn nhiều giá trị phòng ngừa.

Thực tế cho thấy, quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn
cần được xây dựng và thực hiện ngay từ đầu,
với các bước rõ ràng, đúng kỹ thuật và phù hợp từng loại công trình.

📌 Quan trắc chỉ thực sự hiệu quả khi được triển khai như một quy trình theo dõi liên tục,
không phải là một phép đo đơn lẻ.

Vì sao cần tuân thủ đúng quy trình quan trắc?

Nhiều người cho rằng quan trắc chỉ cần đặt vài mốc đo và ghi nhận số liệu định kỳ.
Tuy nhiên, nếu không tuân thủ đúng quy trình,
số liệu thu được có thể không phản ánh đúng tình trạng thực tế của công trình.

Một quy trình quan trắc lún nghiêng chuẩn giúp:

• ✔ Đảm bảo số liệu đo có độ tin cậy cao
• ✔ Theo dõi được xu hướng biến dạng theo thời gian
• ✔ Phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường
• ✔ Làm cơ sở cho các quyết định kỹ thuật

Ngược lại, quan trắc làm qua loa có thể dẫn đến những nhận định sai,
khiến chủ đầu tư chủ quan hoặc xử lý không đúng thời điểm.

Bước 1: Khảo sát hiện trạng và đánh giá nguy cơ

Bước đầu tiên trong quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn
là khảo sát tổng thể hiện trạng công trình và khu vực xung quanh.

Giai đoạn này tập trung vào:

• Đặc điểm nền đất, địa chất khu vực
• Quy mô, kết cấu và tải trọng công trình
• Tình trạng sử dụng hiện tại
• Tác động từ công trình lân cận (nếu có)

Việc đánh giá đúng nguy cơ ngay từ đầu giúp xác định:

• Vị trí cần đặt mốc quan trắc
• Loại hình quan trắc phù hợp (lún, nghiêng hoặc kết hợp)
• Chu kỳ đo hợp lý

Bước 2: Lập phương án quan trắc phù hợp

Không có một phương án quan trắc chung cho mọi công trình.
Mỗi công trình cần được xây dựng phương án riêng,
phù hợp với điều kiện thực tế và mục tiêu theo dõi.

Phương án quan trắc thường bao gồm:

• Số lượng và vị trí mốc quan trắc
• Thiết bị và phương pháp đo
• Chu kỳ và thời gian quan trắc
• Ngưỡng cảnh báo cần theo dõi

Đây là bước mang tính quyết định đến hiệu quả của

quan trắc lún nghiêng công trình

trong suốt quá trình triển khai.

Bước 3: Lắp đặt mốc quan trắc

Sau khi phương án được thống nhất, việc lắp đặt mốc quan trắc cần được thực hiện cẩn thận,
đảm bảo mốc ổn định và không bị xê dịch trong suốt thời gian theo dõi.

Mốc quan trắc có thể được đặt tại:

• Nền, móng công trình
• Cột, tường, kết cấu chính
• Khu vực xung quanh cần theo dõi ảnh hưởng

Việc chọn vị trí mốc không hợp lý có thể khiến số liệu đo không phản ánh đúng
tình trạng biến dạng của công trình.

Bước 4: Đo đạc theo chu kỳ đã xác định

Đo đạc là bước được lặp lại nhiều lần trong quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn.

Chu kỳ đo có thể là:

• Theo ngày
• Theo tuần
• Theo tháng

Tùy thuộc vào mức độ rủi ro và giai đoạn sử dụng công trình.

Quan trọng nhất là đảm bảo:

• Đo đúng vị trí mốc
• Đo trong điều kiện tương đồng
• Ghi nhận đầy đủ và chính xác

Bước 5: Tổng hợp và phân tích số liệu

Số liệu quan trắc chỉ thực sự có giá trị khi được tổng hợp và phân tích đúng cách.

Việc phân tích tập trung vào:

• Mức độ lún, nghiêng tuyệt đối
• Tốc độ biến dạng theo thời gian
• Xu hướng ổn định hay gia tăng

Thông qua phân tích, kỹ sư có thể đưa ra nhận định về:

• Khả năng tiếp tục khai thác công trình
• Nhu cầu can thiệp kỹ thuật
• Mức độ an toàn hiện tại

Bước 6: Đánh giá và đưa ra khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích, báo cáo quan trắc sẽ đưa ra các khuyến nghị phù hợp.

Khuyến nghị có thể bao gồm:

• Tiếp tục quan trắc theo chu kỳ
• Điều chỉnh tần suất đo
• Thực hiện các biện pháp xử lý kỹ thuật

Đây là bước giúp chủ đầu tư ra quyết định đúng thời điểm,
tránh xử lý quá sớm hoặc quá muộn.

Vì sao không nên bỏ qua bất kỳ bước nào trong quy trình?

Mỗi bước trong quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn
đều có vai trò riêng và bổ trợ cho nhau.

Bỏ qua hoặc làm sơ sài một bước có thể khiến:

• ❌ Số liệu thiếu độ tin cậy
• ❌ Đánh giá sai tình trạng công trình
• ❌ Gia tăng rủi ro về sau

Do đó, quan trắc cần được nhìn nhận như một quá trình kỹ thuật nghiêm túc,
không phải thủ tục hình thức.

Khi nào nên bắt đầu áp dụng quy trình quan trắc?

Quy trình quan trắc lún nghiêng nên được áp dụng khi:

• Công trình đang thi công
• Công trình chuẩn bị cải tạo, nâng tầng
• Công trình nằm trong khu vực có tác động lân cận
• Công trình có dấu hiệu bất thường

Việc triển khai sớm giúp

quan trắc lún nghiêng công trình

phát huy đúng vai trò phòng ngừa.

Kết luận: Quy trình đúng quyết định hiệu quả quan trắc

Quan trắc không chỉ là đo đạc, mà là một chuỗi các bước liên kết chặt chẽ.

Tuân thủ đúng quy trình quan trắc lún nghiêng công trình chuẩn
giúp kiểm soát rủi ro, bảo vệ an toàn và kéo dài tuổi thọ công trình.

✔ Thực hiện đúng ngay từ đầu
✔ Theo dõi xuyên suốt vòng đời công trình
✔ Ra quyết định kỹ thuật chính xác